Grafičko prikazivanje sile omogućava da jasno prikažemo intenzitet, pravac, smer i napadnu tačku sile. Sila se crta usmerenom duži, odnosno vektorom, pa se na crtežu odmah vidi kako deluje na telo.
U ovoj lekciji naučićete kako se sila pravilno prikazuje, kako se bira razmera i kako se sa crteža određuju njene osobine.
Sila kao vektorska veličina
Sila je vektorska fizička veličina. To znači da brojna vrednost i jedinica nisu dovoljne za njen potpun opis. Moramo znati i pravac, smer i mesto delovanja.
Silu prikazujemo strelicom. Početak strelice predstavlja napadnu tačku, prava na kojoj strelica leži određuje pravac, vrh strelice pokazuje smer, a dužina strelice predstavlja intenzitet sile.
Izbor razmere
Pre crtanja bira se razmera, na primer: 1 cm na crtežu predstavlja 2 N. Tada se sila od 6 N crta strelicom dugom 3 cm. Razmera mora biti jasno napisana uz crtež.
Ako je data sila 10 N, a razmera 1 cm : 5 N, dužina vektora je 2 cm. Dužinu dobijamo deljenjem intenziteta sile vrednošću koju predstavlja jedan centimetar.
Pravac i smer sile
Pravac sile može biti horizontalan, vertikalan ili kos. Na jednom pravcu postoje dva moguća smera: levo–desno, gore–dole ili duž odgovarajuće kose linije.
Pravac i smer ne treba mešati. Dve sile mogu imati isti pravac, ali suprotan smer. Na primer, pri nadvlačenju konopca obe sile deluju horizontalno, ali jedna ulevo, a druga udesno.
Kako nacrtati silu?
- Označite napadnu tačku na telu.
- Odredite pravac i smer delovanja.
- Izaberite i napišite razmeru.
- Izračunajte potrebnu dužinu strelice.
- Nacrtajte vektor i obeležite ga oznakom F.
Najčešće greške
Najčešće greške su izostavljena razmera, pogrešan smer strelice, neprecizna napadna tačka i dužina koja ne odgovara intenzitetu. Lenjir i jasno označena razmera čine grafički prikaz tačnim i preglednim.